Interview met ZIP-lid Jules Theeuwes

Interview — Professional centraal

9 juni 2008 - Jules Theeuwes is directeur van SEO Economisch Onderzoek. Als econoom vindt hij het huidige zorgveld buitengewoon interessant: “Het zijn spannende tijden. De marktwerking is geïntroduceerd met de nieuwe zorgverzekering en vrije prijsvorming in het B-segment. Als je het vergelijkt met andere landen, hebben we in Nederland een uniek systeem en lopen we op de troepen vooruit. Daar mogen we trots op zijn.”

Numerus fixus

Theeuwes gaat zich binnen het ZIP vooral richten op het arbeidsmarktvraagstuk. De zorg krijgt in de toekomst te kampen met omvangrijke personeelstekorten, daar is iedereen het over eens. Dus er moet iets gebeuren. Om te beginnen het opheffen van de numerus fixus voor geneeskundestudenten, vindt Theeuwes. “Die numerus fixus hoort bij het zorgstelsel dat we vroeger hadden. Het verstoort de marktwerking en leidt tot een tekort aan medisch specialisten.”

Lichamelijke slijtage

Maar ook voor andere beroepsgroepen in de zorg dreigen tekorten. “De beroepsbevolking vergrijst. Daarnaast is het werk in de zorg op een aantal plaatsen fysiek zwaar, en leidt tot lichamelijke slijtage. Ik wil gaan onderzoeken hoe je het personeel in de zorg vast kunt houden, hoe je ervoor kunt zorgen dat ze tevreden naar hun werk gaan en hoe je nieuwe mensen kunt interesseren voor een baan in de zorg.”

Belonen

Een mogelijke oplossing die Theeuwes ziet, is het belonen van mensen als ze door innovaties efficiënter gaan werken. “Dat gebeurt nu nog te weinig. Bij innovaties horen nu eenmaal risico’s. Je moet die risico’s zoveel mogelijk bij de instellingen leggen en niet bij individuele werknemers. Als werknemers kunnen profiteren van de innovaties, bijvoorbeeld in de vorm van een bonus, maar niet het risico lopen om gedupeerd te worden door de innovatie, zullen ze eerder geneigd zijn om te experimenteren.”

Privéklinieken

Wellicht dat de ziekenhuizen iets kunnen leren van privéklinieken als het gaat om efficiënt werken. “Ik vind het de moeite waard om dat te onderzoeken. Efficiënter werken blijft een lastige boodschap voor de sector. Er wordt immers al zo hard gewerkt in de zorg. En bovendien is het lastig te beoordelen als buitenstaander. Alleen een chirurg kan het werk van een chirurg beoordelen. Daarom is het van belang dat de instellingen zich onderling met elkaar vergelijken. Dan kun je zien waar het efficiënter kan.”

Productiviteitsgroei

Voor Theeuwes is het ZIP een succes als het een bijdrage kan leveren aan de productiviteitsgroei in de zorg. “Er wordt vaak gezegd dat in een dienstensector de productiviteit niet veel kan groeien. De patiënt staat immers centraal en die heeft behoefte aan persoonlijke verzorging. En dat kost nu eenmaal tijd. Maar op deelgebieden is zeker een groei te behalen, daar ben ik van overtuigd.”

Kijk ook naar de baten

Theeuwes merkt op dat de gezondheidszorg vaak gezien wordt als een kostenpost. Hij pleit ervoor om meer naar de baten te kijken. “De zorg is niet alleen een zorgenkindje waar we moeten focussen op het minimaliseren van de kosten. Een goede innovatieve gezondheidszorg draagt bij aan economische groei waar Nederland als geheel van profiteert. Daar mogen we best eens wat vaker bij stilstaan!”